Nieuw grootschalig onderzoek naar de oorzaken van achillespeesklachten
De achillespees is de grootste en sterkste pees in het menselijk lichaam, maar tegelijkertijd ook een van de meest kwetsbare plekken voor overbelasting. Een team van Nederlandse voetspecialisten en medische onderzoekers (onder andere vanuit het Amsterdam UMC en de Koninklijke Landmacht) is onlangs gestart met een grootschalig, overkoepelend onderzoek naar de exacte triggers van achillespeesklachten.
Wat maakt dit nieuwe onderzoek zo relevant voor de ontwikkeling van voetgezondheid, en wat kunnen we hiervan leren?
Twee soorten achillespeesklachten
Binnen de medische wereld wordt hevig ongemak aan de achillespees grofweg verdeeld in twee categorieën. Het huidige onderzoek neemt beide varianten – in zowel acute als chronische vorm – onder de loep:
- Klachten in het middengedeelte (Midportion): Hierbij ervaart men stijfheid of een scherpe steek in het midden van de pees, zo’n twee tot zes centimeter boven het hielbeen.
- Klachten bij de aanhechting (Insertional): Hierbij concentreert het ongemak zich specifiek op de plek waar de pees aan het hielbeen vastzit.
Omdat deze twee varianten om een compleet andere medische benadering vragen, worden de oorzaken in deze nieuwe studie strikt van elkaar gescheiden.
Welke risicofactoren worden onderzocht?
Om te voorkomen dat gezonde volwassenen plotseling te maken krijgen met acute overbelasting, analyseren de onderzoekers tientallen factoren uit eerdere wereldwijde studies. Deze factoren worden ingedeeld in twee groepen:
- Aanpasbare factoren (Waar je invloed op hebt): Denk aan het lichaamsgewicht (BMI), sportkeuze, trainingsintensiteit, een afwijkend looppatroon en zelfs leefstijlfactoren zoals roken en alcoholgebruik.
- Niet-aanpasbare factoren (Biologie en anatomie): Hierbij wordt gekeken naar leeftijd, geslacht, lichaamslengte en eerdere blessures aan de benen of voeten.
Bijzonder aan deze studie is dat er ook specifiek wordt gekeken naar de impact van extreme omstandigheden. Zo worden de gegevens van militairen (die trainen in koude weersomstandigheden, met zware bepakking en slaaptekort) vergeleken met die van reguliere burgers.
Waarom is dit een belangrijke ontwikkeling?
De laatste grote analyse naar dit specifieke onderwerp stamt uit 2019. In de afgelopen jaren is er veel nieuwe medische en biomechanische data beschikbaar gekomen. Door al deze nieuwe studies wereldwijd te bundelen in één grote ‘meta-analyse’, ontstaat er een uiterst betrouwbaar beeld van waarom de ene persoon wel klachten ontwikkelt en de andere niet.
De resultaten van dit onderzoek worden eind dit jaar verwacht en zullen voetexperts wereldwijd helpen om nog beter en gerichter advies te geven over preventie en schoeisel.
Ervaar je zelf stijfheid of een acuut ongemak rondom de hiel of kuit? Neem je klachten serieus en voorkom dat ze chronisch worden.
Weerkamp, S., Paantjens, M., van Etten-Jamaludin, F., & Bakker, E. (2024). Risk factors for midportion and insertional Achilles tendinopathy: a systematic review with meta-analysis. PROSPERO: International prospective register of systematic reviews. LINK
